ปวดหลังแบบไหนอันตราย เช็ก 5 สัญญาณเตือนที่บอกว่าควรรีบรักษา

อาการปวดหลังเป็นเรื่องที่พบได้บ่อยมากครับ โดยเฉพาะในกลุ่มคนวัยทำงานและผู้สูงอายุ หลายคนมักคิดว่าเป็นเพียงอาการปวดเมื่อยทั่วไปจากการนั่งนานหรือยกของหนัก เดี๋ยวสักพักพักก็คงหาย แต่รู้ไหมว่า อาการปวดบางอย่าง อาจเป็นสัญญาณเตือนที่บอกว่าโครงสร้างกระดูกสันหลังของคุณกำลังมีปัญหาใหญ่ซ่อนอยู่

แล้วเราจะแยกแยะได้อย่างไรว่าปวดหลังแบบไหนอันตราย คำตอบคือ อาการปวดที่มีความผิดปกติทางระบบประสาทร่วมด้วย ไม่ใช่แค่ปวดตึงกล้ามเนื้อธรรมดา แต่จะมีอาการแทรกซ้อนที่ชัดเจน เช่น ปวดหลังร้าวลงขา มีอาการชา กล้ามเนื้ออ่อนแรง หรือรุนแรงถึงขั้นระบบขับถ่ายผิดปกติ ซึ่งหากมีอาการเหล่านี้ ควรรีบพบแพทย์เฉพาะทางเพื่อตรวจหาสาเหตุทันที ไม่ควรปล่อยไว้เด็ดขาด

ฉะนั้นเพื่อให้ทุกคนสามารถสังเกตตัวเองและคนใกล้ชิดได้ง่ายขึ้น ในบทความนี้จะพามาเช็ก 5 สัญญาณเตือนสำคัญ ที่จะบอกว่าอาการปวดหลังของคุณ เข้าข่ายอันตรายและควรรีบรักษาแล้วหรือยัง

Table of Contents

ปวดหลังแบบไหนอันตราย เช็กได้จาก 5 ข้อนี้

หากคุณหรือคนใกล้ชิดมีอาการปวดหลัง แต่ไม่แน่ใจว่าอันตรายหรือไม่ เช็กได้จาก 5 ข้อต่อไปนี้

1. ปวดหลังร้าวลงขา ชา หรือเสียวร้าวถึงปลายเท้า

อาการปวดหลังราวลงขา สัญญาณเสี่ยงหมอนรองกระดูกสันหลังทับเส้น
เริ่มจากปวดหลังเฉียบพลันและจะเริ่มปวดร้าวลงขา
ปล่อยไว้อาจเดินลำบาก กล้ามเนื้ออ่อนแรง

2. ปวดหลังเรื้อรังเกิน 6 สัปดาห์

บ่งบอกภาวะ หมอนรองกระดูกสันหลังเสื่อม กล้ามเนื้อแกนกลางอ่อนแรง ภาวะข้อกระดูกสันหลังผิดรูป
อาจสัมพันธ์กับการนั่งทำงานนาน หรือใช้งานหลังซ้ำซาก
ปวดหลังเกิน 6 สัปดาห์แล้วยังไม่ดีขึ้น แม้ได้พักหรือทานยาแล้ว

3.ปวดหลังเฉียบพลันรุนแรงหลังยกของหนัก

หลังยกของหนักอาจได้ยินเสียงดัง “แปะ” บริเวณหลัง
บ่งบอกกล้ามเนื้อฉีก หมอนรองกระดูกปลิ้น
มีอาการปวดหลังหลังออกแรงยกของหนัก

4. ปวดหลังร่วมกับอาการชา กล้ามเนื้อขาอ่อนแรง เดินเซ

อาจเป็นสัญญาณของเส้นประสาทถูกกดทับ หมอนรองกระดูกปลิ้นกดรากประสาท
หากปล่อยไว้อาจสูญเสียการควบคุมกล้ามเนื้อบางส่วน

5. ปวดหลังร่วมกับความผิดปกติของการขับถ่าย

ปัสสาวะราด ควบคุมการขับถ่ายไม่ได้ ถือเป็นภาวะฉุกเฉิน
เสี่ยงโรครุนแรง เช่น Cauda Equina Syndrome (ภาวะเส้นประสาทปลายกระดูกสันหลังถูกกดทับอย่างรุนแรง ทำให้ขาอ่อนแรง ชา และควบคุมการขับถ่ายไม่ได้ ถือเป็นภาวะฉุกเฉินที่ต้องพบแพทย์ทันที)

การตรวจวินิจฉัยจากแพทย์ว่าปวดหลังแบบไหนอันตราย

สำหรับการตรวจวินิจฉัยจากแพทย์ มีดังต่อไปนี้

การตรวจร่างกาย และประเมินระบบประสาท

แพทย์จะประเมินอาการตั้งแต่ช่วงเอว สะโพก ไปจนถึงขา เพื่อดูว่ามีเส้นประสาทส่วนใดถูกกดเบียดหรือไม่ โดยจะตรวจดังนี้

ตรวจช่วงการเคลื่อนไหวของหลัง (Range of motion)
ทดสอบแรงกล้ามเนื้อขาว่าอ่อนแรงหรือมีข้อจำกัดหรือไม่
ตรวจรีเฟล็กซ์ (Reflex) ของหัวเข่าและข้อเท้า
ทดสอบอาการชาตามแนวเส้นประสาท
ทำ Straight Leg Raising Test (SLR) เพื่อดูว่ามีการร้าวลงขาหรือเส้นประสาทถูกกดทับหรือไม่

เอกซเรย์ (X-ray) เพื่อดูความผิดปกติของกระดูก

แพทย์จะใช้การ X-Ray ช่วยดูความผิดปกติของกระดูก เช่น

กระดูกสันหลังคด
ช่องกระดูกแคบ
ข้อกระดูกเสื่อม
กระดูกเคลื่อน

MRI (แม่เหล็กไฟฟ้า)

วิธีนี้เป็นการตรวจที่ละเอียดที่สุด เห็นหมอนรองกระดูกและเส้นประสาทชัดเจนที่สุด เพื่อตรวจดูว่าเข้าข่ายจะเป็นโรคต่อไปนี้หรือไม่

หมอนรองกระดูกปลิ้นหรือเสื่อม
เส้นประสาทถูกกดทับ
ช่องไขสันหลังตีบแคบ
มีซีสต์หรือเนื้องอกบริเวณกระดูกสันหลัง

แนวทางการรักษาอาการปวดหลัง

การรักษาอาการปวดหลังแบ่งออกเป็น 2 วิธีหลัก ดังนี้ แบบไม่ผ่าตัดเหมาะกับผู้ที่มีอาการปวดหลังทั่วไป ปวดหลังจากกล้ามเนื้ออักเสบ หรือหมอนรองกระดูกเสื่อมระดับไม่รุนแรง

การรักษาแบบไม่ผ่าตัด

การรักษาแบบไม่ผ่าตัดเหมาะกับผู้ที่มีอาการปวดหลังไม่รุนแรง เช่น หมอนรองกระดูกเสื่อมระดับไม่รุนแรง

กายภาพบำบัด (Physical Therapy)

ช่วยลดอาการอักเสบ คลายกล้ามเนื้อที่ตึงเกร็ง และฟื้นฟูการทำงานของกล้ามเนื้อแกนกลาง
รูปแบบการทำกายภาพที่ใช้บ่อย ได้แก่

อบอุ่นกล้ามเนื้อ
ยืดเหยียดหลังและสะโพก
บริหารเสริมความแข็งแรงของ Core
Taping หรืออุปกรณ์ช่วยพยุงหลังบางชนิด

เหมาะกับเคสที่มีปวดหลังเรื้อรังหรือปวดจากการใช้งานผิดท่า

ยาลดการอักเสบ (Anti-inflammatory Drugs)

แพทย์อาจให้ยาเพื่อลดอาการบวม อักเสบ และลดความเจ็บปวด เช่น

NSAIDs
ยาคลายกล้ามเนื้อ (Muscle relaxants)

ใช้ในกรณีปวดหลังเฉียบพลัน หรือหลังใช้งานหนัก แต่ต้องใช้ตามคำแนะนำของแพทย์เท่านั้น

ฉีดยาเฉพาะจุด (Injection Therapy)

เหมาะกับผู้ที่มีอาการปวดหลังร้าวลงขา หรือผู้ป่วยเส้นประสาทถูกกดทับ

ฉีดยาสเตียรอยด์เฉพาะจุด
ฉีดยาเข้าช่องกระดูกสันหลัง (Epidural steroid injection)

การรักษาแบบนี้จะช่วยลดอาการปวดเฉียบพลันได้เร็ว ทำให้คนไข้เริ่มทำกายภาพได้ง่ายขึ้น

การรักษาแบบผ่าตัด

แพทย์จะใช้วิธีการรักษาแบบไม่ผ่าตัดเมื่อเห็นว่าผู้ป่วยมีอาการรุนแรง เช่น ปวดหลังร้าวลงขารุนแรง หมอนรองกระดูกสันหลังทับเส้นจนขาอ่อนแรง หรือมีอาการปวดหลังเรื้อรังที่ไม่ตอบสนองต่อการรักษาไม่ผ่าตัด หรือใช้กับผู้ป่วยที่เคยรักษาด้วยวิธีที่ไม่ผ่าตัดแล้วยังไม่ดีขึ้น

รักษาอาการปวดหลังที่ kdms Hospital ดีอย่างไร

ผู้ป่วยที่มีอาการปวดหลัง หรือสงสัยว่าปวดหลังแบบไหนอันตราย การมารักษาที่ kdms Hospital คุณจะได้พบกับศัลยแพทย์ชำนาญการด้านกระดูกสันหลัง แพทย์จะให้คำปรึกษา วินิจฉัยอาการ ตอบคำถามผู้ป่วย และวางแผนการรักษาร่วมกับผู้ป่วยเพื่อความปลอดภัย และความสบายใจตลอดการรักษา หากต้องทำการผ่าตัด ที่ kdms มีนวัตกรรมผ่าตัดส่องกล้อง Endoscope ช่วยให้แผลเล็ก เจ็บน้อย ฟื้นตัวไว ซึ่งหลังการผ่าตัด และการรักษาทั้งหมด แพทย์จะทำการติดตามผลการรักษา จนกว่าผู้ป่วยจะกลับไปใช้ชีวิตได้ตามปกติ

สรุป

หากสงสัยว่า อาการปวดหลังทั่วไป และอาการปวดหลังแบบไหนอันตราย ให้สังเกต 5 สัญญาณเตือนสำคัญ ได้แก่ ปวดร้าวลงขา ปวดเรื้อรังเกิน 6 สัปดาห์ ปวดรุนแรงหลังยกของหนัก ขาชาอ่อนแรงทำให้ระบบขับถ่ายล้มเหลว ซึ่งเสี่ยงต่อโรคหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท ทั้งนี้ต้องวินิจฉัยละเอียดด้วย X-ray หรือ MRI เพื่อความแม่นยำ แนวทางการรักษามีทั้งกายภาพ กินยา ฉีดยาระงับปวด และการผ่าตัด ในส่วนของผู้ป่วยที่มีอาการปวดหลังและเข้ารับการรักษาที่ kdms Hospital ก็จะได้พบกับศัลยแพทย์ชำนาญการด้านกระดูกสันหลัง พร้อมดูแลวางแผนการรักษาที่ตรงจุดและปลอดภัย เพื่อให้คุณมั่นใจตลอดการรักษา และกลับไปใช้ชีวิตได้ปกติ

Q & A

จุดสังเกตง่ายๆ คือ ปวดหลังธรรมดา โดยมากมักจะเกิดจากกล้ามเนื้ออักเสบ มักจะปวดเฉพาะจุด กดแล้วเจ็บ พักการใช้งาน 2-3 วันอาการจะดีขึ้น แต่ถ้าเป็นปวดหลังอันตราย อาการมักจะเรื้อรังเกิน 3 เดือน หรือมีอาการร่วมทางระบบประสาท เช่น ปวดร้าวลงขา ขาชา หรืออ่อนแรง ซึ่งควรรีบพบแพทย์

ค่อนข้างอันตราย เพราะปกติถ้าปวดจากกล้ามเนื้ออักเสบ พอเรานอนพัก ร่างกายได้พักผ่อน อาการควรจะดีขึ้น แต่ถ้าคุณนอนหลับไปแล้ว ต้องสะดุ้งตื่นกลางดึกเพราะความปวด หรือปวดมากในขณะนอนราบ นี่เป็นสัญญาณเตือนว่า อาจมีความผิดปกติที่กระดูกสันหลัง การติดเชื้อ หรือโรคระบบภายใน ที่ไม่ใช่แค่การปวดเมื่อยธรรมดา

ไม่ใช่ครับ คนไข้บางรายมีอาการอ่อนแรงนิ้วเท้าหรือข้อเท้าเล็กน้อยจากการกดทับรากประสาทก็ยังสามารถเดินได้ หรือคนไข้ที่มีปัญหาช่องโพรงเส้นประสาทตีบแคบก็ยังสามารถเดินได้ แต่จะมีปัญหาระยะทางการเดินสั้นลง ซึ่งส่งผลต่อการใช้ชีวิตประจำวันครับ

บทความโดย: นพ.วุฒิชัย สุตัณฑวิบูลย์ ศัลยแพทย์ชำนาญการด้านกระดูกสันหลัง

ปรึกษาอาการก่อนนัดพบแพทย์

พุธ, 24 ธ.ค. 2025