ผ่าตัดหมอนรองกระดูกเข่า ด้วยการส่องกล้อง แผลเล็ก ฟื้นตัวไว

การผ่าตัดส่องกล้องหมอนรองกระดูกเข่า เป็นเทคนิคการรักษาแบบแผลเล็กที่ช่วยแก้ปัญหาปวดเรื้อรังและข้อเข่าล็อกจากภาวะฉีกขาดได้อย่างตรงจุด
แพทย์จะสอดกล้องเข้าไปประเมินรอยโรค เพื่อทำการตัดแต่งหรือเย็บซ่อมแซมเนื้อเยื่อที่เสียหาย ซึ่งช่วยลดความเสี่ยงการเกิดภาวะข้อเข่าเสื่อมในอนาคต
ข้อดีของวิธีนี้คือช่วยลดการบอบช้ำของเนื้อเยื่อรอบข้อเข่า ผู้ป่วยจึงรู้สึกเจ็บน้อย ฟื้นตัวได้อย่างรวดเร็ว และกลับมาลงน้ำหนักเดินได้ไวขึ้น
เมื่อฟื้นฟูร่วมกับการทำกายภาพบำบัดอย่างเหมาะสม ผู้ป่วยจะสามารถกลับไปใช้ชีวิตประจำวันและทำกิจกรรมที่ชื่นชอบได้อย่างมั่นใจอีกครั้ง

หมอนรองกระดูกเข่า (Meniscus) คือแผ่นกระดูกอ่อนรูปตัว C สองชิ้นที่ทำหน้าที่เป็นตัวดูดซับแรงกระแทกภายในข้อเข่าของคุณ หากเกิดการฉีกขาด หมอนรองกระดูกเข่าสามารถรักษาได้ด้วยการผ่าตัดส่องกล้อง (Arthroscopic surgery) โดยแพทย์อาจเลือกใช้วิธี เย็บซ่อมแซม (Meniscal repair) หรือ ตัดแต่งเนื้อเยื่อส่วนที่เสียหายออก (Meniscectomy) ขึ้นอยู่กับตำแหน่งและลักษณะของการฉีกขาด

Table of Contents

การผ่าตัดหมอนรองกระดูกเข่าโดยวิธีส่องกล้อง (Knee Arthroscopy) คืออะไร?

การผ่าตัดส่องกล้องข้อเข่า (Knee Arthroscopy) ใช้รักษาภาวะหมอนรองกระดูกเข่าฉีกขาด (Meniscus Tear) ที่ก่อให้เกิดอาการปวด ข้อเข่าบวม ขยับเข่าได้ไม่สุด หรือมีภาวะข้อเข่าล็อก (Locked Knee) จนรบกวนการใช้ชีวิตประจำวันและการเล่นกีฬา

การผ่าตัดหมอนรองกระดูกเข่าโดยวิธีส่องกล้อง (Arthroscopic Meniscus Surgery) คือ การผ่าตัดโดยใช้กล้องขนาดเล็กมาก ร่วมกับเครื่องมือผ่าตัดชนิดพิเศษ สอดเข้าไปในข้อเข่าผ่านแผลผ่าตัดขนาดเล็กเพียง 0.5 เซนติเมตร จำนวน 2-3 จุด โดยไม่ต้องเปิดแผลใหญ่ แพทย์จะสามารถมองเห็นภายในข้อเข่าบนจอมอนิเตอร์และทำการซ่อมแซมหรือตัดส่วนที่ฉีกขาดออกได้อย่างแม่นยำ และทำการรักษาได้ทันทีโดยไม่จำเป็นต้องเปิดแผลใหญ่เหมือนการผ่าตัดแบบดั้งเดิมถือเป็นมาตรฐานการรักษาหมอนรองกระดูกเข่าฉีกขาดที่ได้รับการยอมรับในปัจจุบัน

การผ่าตัดนี้ใช้รักษาอะไร และทำไมถึงต้องผ่า?

การผ่าตัดนี้ใช้รักษาภาวะหมอนรองกระดูกข้อเข่าฉีกขาด (Meniscus Tear) เนื่องจากหมอนรองกระดูกที่ขาดจะเข้าไปขัดขวางการเคลื่อนไหวของข้อเข่า ทำให้ปวดและขยับได้ไม่สุด และหากปล่อยไว้ ผิวข้อกระดูกจะเสียดสีกันจนเกิดข้อเข่าเสื่อมตามมา ลักษณะการฉีกขาดที่พบบ่อยและเหมาะกับการส่องกล้อง มีดังนี้

หมอนรองกระดูกเข่าฉีกขาดบางส่วน (Partial Tear)
มักเกิดบริเวณขอบด้านใน ซึ่งไม่มีเลือดไปเลี้ยง แพทย์จะทำการตัดแต่งส่วนที่รุ่งริ่งออกเพื่อให้ขอบเรียบ ไม่ให้ไปขัดข้อเข่า
หมอนรองกระดูกเข่าฉีกขาดทั้งหมด แต่อยู่ในตำแหน่งที่เหมาะสม (Complete Tear)
หากการฉีกขาดเกิดขึ้นในโซนที่มีเลือดไปเลี้ยง (Red-Red Zone หรือ Red-White Zone) แพทย์จะพิจารณาเย็บซ่อมแซมเพื่อให้หมอนรองกระดูกสมานตัวและกลับมาทำหน้าที่ได้ดังเดิม
หมอนรองกระดูกเข่าฉีกขาดร่วมกับมีภาวะอื่นร่วมด้วย (Complex Tear with Associated Injuries)
เช่น มีภาวะเอ็นไขว้หน้า (ACL) ฉีกขาด หรือกระดูกอ่อนผิวข้อสึกหรอร่วมด้วย แพทย์สามารถใช้การส่องกล้องเพื่อจัดการกับปัญหาทั้งหมดได้ในคราวเดียว

อย่างไรก็ตาม ผู้ป่วยหมอนรองกระดูกเข่าฉีกขาดไม่ได้จำเป็นต้องได้รับการผ่าตัดทุกราย โดยเฉพาะในกรณีที่รอยฉีกขาดมีขนาดเล็ก อาการไม่รุนแรง หรือเป็นการฉีกขาดจากความเสื่อมตามวัย (Degenerative Meniscal Tear) ซึ่งหลายรายสามารถรักษาได้ด้วยการพักการใช้งาน การรับประทานยา การทำกายภาพบำบัด (Physical Therapy) และการปรับพฤติกรรมการใช้ข้อเข่า

แพทย์อาจพิจารณาผ่าตัดเมื่อมีข้อบ่งชี้ดังต่อไปนี้

มีอาการปวดหรือบวมเรื้อรัง แม้ได้รับการรักษาแบบไม่ผ่าตัด (Conservative Treatment) อย่างเหมาะสมแล้ว
มีภาวะข้อเข่าล็อก หรือมีชิ้นส่วนหมอนรองกระดูกเคลื่อนเข้าไปขัดการเคลื่อนไหวของข้อเข่า (Mechanical Symptoms)
รอยฉีกขาดมีขนาดใหญ่ อยู่ในตำแหน่งที่ส่งผลต่อการทำงานของข้อเข่า หรือมีแนวโน้มลุกลาม
เป็นรอยฉีกขาดจากการบาดเจ็บเฉียบพลัน (Traumatic Meniscal Tear) ในผู้ป่วยอายุน้อยหรือผู้ที่เล่นกีฬา
มีการบาดเจ็บร่วมกับโครงสร้างอื่นภายในข้อเข่า เช่น เอ็นไขว้หน้า (Anterior Cruciate Ligament; ACL) ฉีกขาด หรือมีความเสียหายของกระดูกอ่อนผิวข้อ (Articular Cartilage Injury)

เป้าหมายของการผ่าตัดในปัจจุบัน คือ การรักษาและคงสภาพหมอนรองกระดูกเข่าไว้ให้มากที่สุด (Meniscus Preservation) ตามแนวคิด “Save the Meniscus” เนื่องจากมีหลักฐานทางการแพทย์จำนวนมากสนับสนุนว่าการเก็บรักษาหมอนรองกระดูกไว้จะช่วยคงประสิทธิภาพการทำงานของข้อเข่า ลดอาการในระยะยาว และลดความเสี่ยงของข้อเข่าเสื่อมในอนาคต โดยแพทย์จะพิจารณาเลือกวิธีการรักษาที่เหมาะสมตามตำแหน่งและลักษณะของรอยฉีกขาด ร่วมกับอายุ ระดับกิจกรรม และเป้าหมายการใช้งานข้อเข่าของผู้ป่วยแต่ละราย เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่ดีที่สุดทั้งในระยะสั้นและระยะยาว โดยยึดหลัก Save the Meniscus whenever possible หรือการเก็บรักษาหมอนรองกระดูกไว้ให้มากที่สุดเท่าที่สามารถทำได้อย่างปลอดภัยและเหมาะสมกับผู้ป่วยแต่ละราย

อะไรคือสาเหตุของหมอนรองกระดูกเข่าฉีกขาด?

การฉีกขาดแบบเฉียบพลัน (Acute Tears): เกิดจากการเคลื่อนไหวกะทันหันที่หัวเข่าบิดหมุนขณะเท้ายังปักหลักอยู่บนพื้น มักเกิดขึ้นระหว่างเล่นกีฬา
การฉีกขาดจากการเสื่อมสภาพ (Degenerative Tears): ในผู้ที่กระดูกอ่อนสึกหรอจากอายุหรือข้อเข่าเสื่อม แม้การเคลื่อนไหวง่ายๆ เช่น ก้าวข้ามพื้นผิวไม่เรียบ ก็อาจทำให้ฉีกขาดได้ บางครั้งเกิดขึ้นได้เองโดยไม่มีการบาดเจ็บที่เข่าเลย

ใครมีความเสี่ยงบ้าง? ผู้ที่เล่นกีฬาที่มีการบิดตัวหรือเปลี่ยนทิศทางกะทันหัน (เทนนิส ฟุตบอล บาสเกตบอล) มีความเสี่ยงสูงสุด กีฬาที่มีการปะทะก็เพิ่มความเสี่ยงเช่นกัน ส่วนการฉีกขาดจากความเสื่อมตามกาลเวลาสามารถเกิดขึ้นได้กับทุกคน ไม่ว่าระดับกิจกรรมทางกายจะมากหรือน้อย

อาการแบบไหนที่บ่งบอกว่าหมอนรองกระดูกเข่ามีปัญหา?

ปวดข้อเข่า โดยเฉพาะเวลาบิดเข่า ย่อตัว หรือเดินขึ้นลงบันได
ข้อเข่าบวม มักเกิดภายใน 24-48 ชั่วโมงหลังได้รับบาดเจ็บ
มีเสียงดัง “คลิก” หรือ “ป๊อป” ภายในข้อเข่าเวลาเคลื่อนไหว
ข้อเข่าล็อก (Locked Knee) เหยียดหรืองอเข่าได้ไม่สุด รู้สึกเหมือนมีอะไรมาขัดในข้อ

แพทย์วินิจฉัยโรคหมอนรองกระดูกเข่าฉีกขาดได้อย่างไร?

การตรวจวินิจฉัยประกอบด้วย 3 ขั้นตอนหลัก

การซักประวัติและพฤติกรรม: ตรวจสอบลักษณะการเกิดอุบัติเหตุ กิจกรรม หรือกีฬาที่เล่นเป็นประจำ
การตรวจร่างกายด้วยท่าเฉพาะ (Physical Examination): แพทย์จับเข่าขยับ บิด หรือกดในองศาต่างๆ (เช่น McMurray Test) เพื่อประเมินจุดที่เจ็บและอาการติดขัด
การตรวจด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า (MRI Knee): ถือเป็นมาตรฐานสำคัญทางการแพทย์ (Gold Standard) เพราะ X-ray ธรรมดาเห็นแค่กระดูก แต่ MRI ช่วยให้เห็นความเสียหายของเนื้อเยื่อและหมอนรองกระดูกภายในข้อเข่าได้ชัดเจน

การผ่าตัดหมอนรองกระดูกเข่ามีกี่แบบ?

การผ่าตัดส่องกล้องหมอนรองกระดูกเข่ามี 2 วิธีหลัก ซึ่งแพทย์จะเลือกให้เหมาะกับลักษณะรอยโรค

การตัดแต่งหมอนรองกระดูก (Arthroscopic Meniscectomy)
ตัดเอาเฉพาะส่วนที่ฉีกขาดออกและเกลี่ยให้เรียบ ใช้ในกรณีที่รอยขาดอยู่ในบริเวณที่ไม่มีเลือดไปเลี้ยง
การเย็บซ่อมแซมหมอนรองกระดูก (Arthroscopic Meniscus Repair)
ใช้วัสดุทางการแพทย์เย็บรอยฉีกขาดให้ติดกัน ใช้ในกรณีที่รอยขาดอยู่ในบริเวณที่มีเลือดไปเลี้ยง ช่วยรักษาสภาพหมอนรองกระดูกไว้ได้มากที่สุด

รายละเอียดขั้นตอนการผ่าตัด

การผ่าตัดส่องกล้องเพื่อตัดแต่งหมอนรองกระดูกเข่า (Arthroscopic Partial Meniscectomy) มีขั้นตอนดังนี้

ผู้ป่วยได้รับยาระงับความรู้สึก (ยาชาบล็อกหลัง หรือดมยาสลบ)
ศัลยแพทย์เปิดแผลขนาดเล็กมาก (ประมาณ 0.5 เซนติเมตร) จำนวน 2-3 แผลรอบหัวเข่า
สอดกล้องขนาดเล็ก (Arthroscope) เข้าไปในแผลหนึ่งเพื่อดูภายในข้อเข่าผ่านจอมอนิเตอร์
สอดเครื่องมือผ่าตัดขนาดเล็กเข้าไปในแผลที่เหลือ เพื่อตัดแต่งและนำส่วนที่เสียหายออก พร้อมปรับแต่งขอบหมอนรองกระดูกส่วนที่เหลือให้เรียบเนียน การผ่าตัดนี้มักใช้เวลาประมาณ 30 ถึง 45 นาที
ล้างทำความสะอาดข้อเข่า เย็บปิดแผล และพันผ้าพันแผล

ความเสี่ยงและภาวะแทรกซ้อน

แม้การผ่าตัดส่องกล้องข้อเข่าจะมีความปลอดภัยสูงมาก แต่ยังมีความเสี่ยงเล็กน้อยที่อาจเกิดขึ้นได้ เช่น

การติดเชื้อในข้อเข่า
เลือดออกมากเกินไป หรือมีเลือดคั่งในข้อเข่า
ลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือดดำส่วนลึก (Deep Vein Thrombosis)
การบาดเจ็บต่อเส้นประสาทหรือหลอดเลือดรอบหัวเข่า
อาการข้อเข่าตึงหรือปวดเรื้อรัง

อัตราความสำเร็จ (Success Rate)

Partial Meniscectomy: ผู้ป่วยมากกว่า 85% พึงพอใจกับผลการรักษา ปวดลดลงและกลับไปใช้ชีวิตปกติได้
Meniscus Repair: อัตราการหายสนิท (Healing Rate) ประมาณ 70-90% ขึ้นกับตำแหน่งและรูปแบบการฉีก อายุ และสภาพโดยรวม
ผ่าตัดร่วม (ACL + Meniscus): ผลลัพธ์ขึ้นกับการผ่าตัดแต่ละส่วน แต่โดยรวมได้ผลดีเมื่อทำกายภาพบำบัดครบถ้วน

การเตรียมตัวก่อนเข้ารับการผ่าตัดส่องกล้องข้อเข่า

เข้ารับการตรวจร่างกายพื้นฐาน (ตรวจเลือด เอกซเรย์ปอด ตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ) เพื่อประเมินความพร้อมก่อนดมยาสลบหรือบล็อกหลัง
แจ้งแพทย์เกี่ยวกับยาที่กินประจำ โดยเฉพาะยาต้านการแข็งตัวของเลือด ยาละลายลิ่มเลือด หรือแอสไพริน ซึ่งต้องงดล่วงหน้า 7-10 วันตามแพทย์สั่ง
งดน้ำและอาหาร (NPO) ล่วงหน้าอย่างน้อย 6-8 ชั่วโมงก่อนผ่าตัด
เตรียมจองไม้ค้ำยัน (Crutches) หรืออุปกรณ์ช่วยพยุงเดินไว้ล่วงหน้า

การพักฟื้นและการทำกายภาพบำบัด

หลังผ่าตัดส่องกล้องหมอนรองกระดูกเข่า ผู้ป่วยส่วนใหญ่อาจมีอาการปวดและบวมบริเวณข้อเข่าในช่วงแรก ซึ่งเป็นอาการปกติที่จะค่อยๆ ดีขึ้นเมื่อร่างกายฟื้นตัว ข้อดีของ Meniscectomy เมื่อเทียบกับ Meniscal Repair คือระยะพักฟื้นเร็วกว่ามาก เพราะไม่ต้องรอเนื้อเยื่อที่เย็บไว้ประสานตัวกัน

การลงน้ำหนัก: ผู้ป่วยส่วนใหญ่เริ่มลงน้ำหนักขาข้างที่ผ่าตัดได้ทันทีหรือภายในไม่กี่วัน โดยอาจใช้ไม้ค้ำยันช่วยพยุงในช่วงแรก
การจัดการอาการปวดและบวม: ในช่วง 2-3 วันแรก ใช้หลัก RICE (Rest-พัก, Ice-ประคบเย็น, Compression-พันผ้ายืด, Elevation-ยกขาสูง) และทานยาแก้ปวดตามแพทย์สั่ง
การทำกายภาพบำบัด: สำคัญมากต่อการฟื้นฟูช่วงการเคลื่อนไหวของข้อเข่า (Range of Motion) และสร้างความแข็งแรงกล้ามเนื้อรอบหัวเข่า โดยเฉพาะกล้ามเนื้อหน้าขา (Quadriceps)

ระยะเวลากลับไปทำกิจกรรมตามปกติ

งานนั่งโต๊ะ/กิจกรรมเบาๆ: กลับไปทำได้ภายใน 1-2 สัปดาห์
ขับรถ: ทำได้เมื่อหยุดทานยาแก้ปวดกลุ่มโอปิออยด์ (Opioids) และเหยียบเบรกได้มั่นคงโดยไม่ปวด (มักใช้เวลา 1-2 สัปดาห์)
เล่นกีฬา/กิจกรรมที่ใช้แรงมาก: ส่วนใหญ่กลับไปได้ภายใน 4-6 สัปดาห์ ขึ้นกับสภาพร่างกายและการฟื้นตัวจากกายภาพบำบัด

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการผ่าตัดหมอนรองกระดูกเข่า (FAQ)

ผู้ป่วยส่วนใหญ่เริ่มเดินได้โดยใช้ไม้เท้าช่วยพยุงภายใต้คำแนะนำของแพทย์หลังผ่าตัด และมักค่อยๆ ลดการใช้ไม้เท้าจนเดินได้ด้วยตนเองภายในประมาณ 4-6 สัปดาห์ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับลักษณะรอยฉีกขาด วิธีการรักษา และการฟื้นตัวของแต่ละราย

โดยทั่วไปกลับไปทำกิจกรรมเบาๆ หรือทำงานออฟฟิศได้ภายในไม่กี่สัปดาห์หลังผ่าตัด ส่วนการออกกำลังกายหรือเล่นกีฬาอาจใช้เวลาประมาณ 4-6 เดือน ควรปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์และนักกายภาพบำบัดอย่างเคร่งครัด

พักการใช้งานข้อเข่าตามคำแนะนำของแพทย์ ประคบเย็นลดปวดและบวม รับประทานยาตามแพทย์สั่ง ดูแลแผลผ่าตัดให้สะอาด ทำกายภาพบำบัดต่อเนื่อง และพบแพทย์ตามนัดทุกครั้งเพื่อประเมินการฟื้นตัว

ผู้ป่วยส่วนใหญ่กลับไปออกกำลังกายหรือเล่นกีฬาได้หลังผ่านการฟื้นฟูอย่างเหมาะสมและได้รับการประเมินจากแพทย์แล้ว ระยะเวลาจะแตกต่างกันตามชนิดกีฬา ความรุนแรงของการบาดเจ็บ และการฟื้นตัวของแต่ละบุคคล

บทความโดย นพ.พงษ์เทพ ณ นคร ศัลยแพทย์ชำนาญการด้านเวชศาสตร์การกีฬาและข้อไหล่

ปรึกษาอาการก่อนนัดพบแพทย์

สรุปความประทับใจจากคนไข้จริง (Patient Testimonials)

"คุณหมอให้คำปรึกษาดีมาก ใช้ภาษาบ้านๆ ที่เข้าใจง่าย ไม่ใช้ศัพท์แพทย์ที่ซับซ้อน หลังผ่าตัดพยาบาลดูแลดี ตอนนี้เดินเหินได้คล่อง กลับมาใช้ชีวิตและทำงานได้ตามปกติแล้วครับ"

"ตัดสินใจมารักษาตามคำแนะนำของคุณแม่ที่เคยมาผ่าตัดที่นี่แล้วประทับใจ หลังผ่าตัดส่องกล้องแผลไม่ค่อยเจ็บเลย คุณหมอและคุณพยาบาลดูแลดีมาก รู้สึกประทับใจมากที่ช่วยให้กลับมาเดินได้ปกติอีกครั้งครับ"

"ประสบอุบัติเหตุล้มจนเข่าบิดและเกิดอาการเข่าล็อก เหยียดขาตรงไม่ได้ ขาบวม คุณหมอพงษ์เทพตรวจพบว่าหมอนรองกระดูกฉีกขาดและหลุดออกมาขวาง จึงแนะนำให้รีบผ่าตัดส่องกล้องเย็บซ่อมทันที ประทับใจตั้งแต่ก้าวแรกที่มาโรงพยาบาล kdms มีทีมงานคอยดูแลจัดการเอกสารและเข็นรถให้ทุกขั้นตอน หลังผ่าตัดทีมกายภาพเข้ามาช่วยสอนฝึกขยับตัว อาการดีขึ้นเร็วมาก แผลแห้งไว เข่าไม่บวม และคุณหมอยังให้ความมั่นใจว่าจะสามารถกลับไปวิ่งออกกำลังกายที่เป็นกิจกรรมที่ชอบได้อีกแน่นอน ใครที่มีปัญหาเรื่องข้อเข่า แนะนำว่ามาที่นี่ดีจริงๆ ครับ เก่งและรักษาตรงจุดมาก"

เอกสารอ้างอิง (References)

Cleveland Clinic. Knee arthroscopy [Internet]. Cleveland (OH): Cleveland Clinic; 2026 Jan 29 [cited 2026 Jul 23]. Available from: https://my.clevelandclinic.org/health/treatments/17153-knee-arthroscopy
Carr JB II. Meniscus surgery: meniscectomy, transplant, and repair [Internet]. New York: Hospital for Special Surgery; 2023 Sep 17 [cited 2026 Jul 23]. Available from: https://www.hss.edu/health-library/conditions-and-treatments/meniscus-surgery-meniscectomy
Cleveland Clinic. Torn meniscus [Internet]. Cleveland (OH): Cleveland Clinic; 2024 Apr 5 [cited 2026 Jul 23]. Available from: https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/17219-torn-meniscus

พฤหัส, 23 ก.ค. 2026