‘ข้อเท้าพลิก’ ‘ข้อเท้าแพลง’ อาการบาดเจ็บที่อาจเรื้อรัง หากไม่รักษาให้ทันท่วงที

หากผู้ป่วยเกิดข้อเท้าพลิก หรือมีอาการเจ็บข้อเท้าโดยที่ไม่ได้เกิดจากสาเหตุรุนแรง อาการปวดควรจะค่อยๆ บรรเทาลงภายในเวลา 1-2 สัปดาห์ แต่หากมีอาการเหล่านี้ แนะนำว่าผู้ป่วยควรปรึกษาแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยอย่างละเอียด

• ปวดมาก ไม่สามารถลงน้ำหนักเท้าข้างที่บาดเจ็บได้
• ข้อเท้าบวมมากทันทีหลังจากพลิก
• อาการปวด บวม อักเสบ ไม่ทุเลาลงนานกว่า 2 สัปดาห์

ทั้งนี้ เพื่อการรักษาที่ถูกต้องเหมาะสมจึงแนะนำให้มาพบแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเพื่อที่จะทำการตรวจร่างกายวินิจฉัย ตรวจเอกซเรย์ หรือ MRI เพื่อให้ได้รับการรักษาที่ดีที่สุด และเป็นการป้องกันไม่ให้เกิดอาการเรื้อรัง จนอาจลุกลามถึงขั้นที่เกิดภาวะข้อเท้าไม่มั่นคงหรือภาวะข้อเท้าเสื่อมในอนาคตได้

อีกหนึ่งสัญญาณที่ผู้ป่วยควรหมั่นสังเกตตัวเอง หากเกิดอาการข้อเท้าพลิกบ่อยหรือข้อเท้าแพลงง่ายกว่าปกติ เช่น เดินบนพื้นลาดเอียง หรือพื้นที่ขรุขระ ไม่เรียบเพียงเล็กน้อย แต่ก็เกิดข้อเท้าพลิก ไม่ได้เกิดจากการประสบอุบัติเหตุที่ชัดเจน 

สาเหตุของการเกิดโรคข้อเท้าหลวม

โดยโรคข้อเท้าไม่มั่นคงสามารถอธิบายสาเหตุได้เป็น 2 กรณี 

• กรณีแรกคือรูปทรงเท้าที่เอียงผิดรูปมาแต่เดิม ซึ่งเกิดจากความผิดปกติที่กระดูกเท้า มีอุ้งเท้าสูง ส้นเท้าเอียงเข้าด้านใน ส่งผลให้ข้อเท้าพลิกได้บ่อย ซึ่งแนวทางการรักษาของกรณีนี้คือการผ่าตัดกระดูกเพื่อจัดทรงเท้าให้ตรง ลดโอกาสเกิดการพลิก
• อีกกรณีหนึ่งคือผู้ป่วยที่มีรูปเท้าปกติ แต่เคยมีอุบัติเหตุข้อเท้าพลิกรุนแรงในครั้งแรกๆ และไม่ได้รับการรักษาที่เหมาะสม ไม่ได้พักการใช้งานนานพอ ทำให้เส้นเอ็นที่ฉีกขาดสมานตัวไม่ดีหรือไม่สมาน เช่น นักกีฬาบาสเกตบอลที่ต้องมีการกระโดดบ่อยครั้ง เกิดข้อเท้าพลิกรุนแรง แต่เนื่องจากต้องการกลับไปเล่น จึงไม่ได้รับการรักษาที่เหมาะสม ไม่ได้ใช้เวลาในการฟื้นฟูนานเพียงพอ ทำให้เส้นเอ็นสมานไม่ดี และกลายเป็นโรคเส้นเอ็นข้อเท้าหลวมในที่สุด

ผู้ป่วยที่เป็นโรคข้อเท้าหลวมไม่มั่นคง หากไม่ได้รับการรักษาที่เหมาะสม และยังเกิดข้อเท้าพลิกซ้ำเรื่อยๆ นอกจากจะทำให้เกิดข้อเท้าพลิกได้ง่ายมากขึ้นในครั้งต่อไปแล้วยังสามารถเกิดการบาดเจ็บที่ตัวกระดูกอ่อนในข้อเท้า ทำให้เกิดอาการปวดบวมข้อเท้า ข้อเท้าอักเสบ ไปจนถึงข้อเท้าเสื่อมในอนาคตได้

แนวทางการรักษาสำหรับผู้ที่เป็นโรคเอ็นข้อเท้าหลวม

การรักษาจะมี 2 รูปแบบคือผ่าตัดและไม่ผ่าตัด

รักษาแบบไม่ผ่าตัด

แพทย์จะแนะนำให้ผู้ป่วยฝึกบริหารเส้นเอ็นด้านข้างข้อเท้าให้แข็งแรง รวมไปถึงการใส่สนับในขณะใช้งานหรือเล่นกีฬาเพื่อซัพพอร์ตข้อเท้าให้มั่นคง 

โดยทั่วไปแล้ว สนับข้อเท้าจะมีอยู่ 2 รูปแบบหลักๆ ซึ่งผู้ใช้งานสามารถเลือกได้ตามรูปแบบที่เหมาะสมกับตัวเอง ได้แก่

1. สนับข้อเท้าที่เป็นผ้ายืด ไม่มีแกน ข้อดีคือมีความบาง ใส่สะดวก ข้อเท้าขยับได้ค่อนข้างอิสระ ไม่อึดอัดขณะสวมรองเท้าเล่นกีฬา เหมาะสำหรับคนที่มีอาการข้อเท้าหลวมแบบไม่รุนแรง และยังต้องการความคล่องตัวขณะทำกิจกรรมอยู่